طرح صنعتی

تعریف طرح صنعتی :

ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه بعدی با خطوط ، رنگ یا بدون آن بگونه ای که ترکیب یا شکل یک فراورده را از نظر تزیینی و زیباشناختی تغییر داده و باعث جذب مصرف کننده گردد را طرح صنعتی می گویند . در یک طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نسخه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت قانون نمی باشد .
اگر طرح جدیدی برای محصولات تولیدی خود ایجاد کرده اید یا بسته بندی منحصر به فردی ابداع کرده اید قبل از افشا باید آنرا ثبت نمائید .هر تغییر در شکل ظاهر یا نوع بسته بندی که باعث زیبا شدن محصول تولیدی شما گردید و باعث جذابیت محصولات شما برای مصرف کننده موجب شود را قبل از افشا ثبت نمایید تا جلو سو استفاده رقبای خارجی و داخلی در بازارهای هدف گرفته شود.با ثبت طرح صنعتی می توانید به راحتی جلو واردات یک محصول که تقلیدی از طرح تولیدی ثبت شده شما است را بگیرید
طرح صنتی دایره وسیعی از محصولات صنعتی، خانگی ، اداری، ورزشی ، صنایع دستی، اسباب بازی ، مبلمان اداری ، لوازم برقی، خودرو و قطعات آن، ابزار های فنی و پزشکی بهداشتی ، اقلام لوکس، تزئینی ، منسوجات ، فرش و لباس ، ظروف آشپزخانه ، مصنوعات پلاستیکی و حتی بسته بندی طیف وسیعی از محصولات را شامل می شود . از اینرو و وفق ماده 20 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی علائم تجاری مصوب 1386 هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه بعدی یا خطوط، رنگها و یا بدون آن به گونه ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصول از صنایع دستی را تغییر دهد طرح صنعتی است".
شاید یک طراح در طراحی طرح موردنظر به جنبه های مختلف مانند باب میل بازار ، انبار داری ، تعمیر و نگهداری ، حمل و نقل ، تولید سریع و کم هزینه ... را در نظر داشته باشد اما آنچه که حقوق طرح صنعتی حمایت می کند فقط شکل و ظاهر آن محصول آنهم از جنبه زیبایی شناسی را شامل می گردد در سایر خصوصیات ،بخصوص ویژگی فنی یا عملکردی آن تحت حمایت این قانون نمی باشد.

حمایت از طرح صنعتی چه حقوقی به دارنده آن میدهد؟

در بسیاری از کشورها از جمله ایران طبق ماده 52 قانون ، طرح صنعتی باید ثبت شود تا تحت حمایت قوانین مربوط به طرح صنعتی قرار گیرد. هرگاه یک طرح صنعتی به موجب قانون به ثبت برسد مالک آن از حق انحصاری جلوگیری از نسخه برداری غیرمجاز یا تقلید توسط شخص ثالث برخوردار می شود این حق موجب می شود اشخاص ثالث از ساخت، عرضه، واردات، صادرات یا فروش هر محصولی که طرح در آن به کار رفته یا در آن گنجانده شده است منع شوند. طبق ماده 28 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری بهره برداری از هر طرح صنعتی ثبت شده توسط اشخاص غیر مشروط به موافقت مالک است که شامل ساخت ، فروش و وارد کردن اقلام حاوی طرح صنعتی ثبت شده می باشد. مالک می تواند علیه هر شخصی که بدون موافقت او، حقوق ناشی از ثبت را نقض کند در دادگاه اقامه دعوی نماید.
شایان ذکر است قانون و شیوه عملکرد هر کشور، حوزه اصلی حمایت از طرح های ثبت شده را معین خواهد کرد به عنوان مثال جمهوری اسلامی ایران در ماده 28 قانون حمایت از اختراعات، طرح های صنعتی، علائم و نام های تجارتی مصوب 1386 این حقوق را اینچنین بر می شمرد:

مدارک مورد نیاز جهت ثبت طرح صنعتی عبارت است از:

نکته : دو یاچند طرح صنعتی را می‌توان در یک اظهارنامه قید و تسلیم نمود، بشرط آنکه مربوط به یک طبقه‌بندی بین‌المللی و یا مربوط به یک مجموعه یا ترکیبی از اجزاء باشد. در صورت سه بعدی بودن طرح صنعتی ، اداره مالکیت صنعتی می‌تواند نمونه واقعی یا ماکتی از آن را نیز به همراه اظهارنامه درخواست نماید. تاریخ اظهانامه همان تاریخ زمان تسلیم اظهارنامه میباشد .

حقوق ناشی از ثبت طرح صنعتی و زمان اعتبار و نحوه تمدید طرح صنعتی :

نکته : اظهارنامه ثبت بدون قلم خوردگی و لاک گرفتکی باید باشد . ضمنا هیچگونه مخدوشی و پارگی نباید داشته باشد . باید در اظهارنامه در صورت مشترک ثبت شدن طرح صنعتی میزان سهم هر یک از طرفین قید شود در صورت قید نشدن این سهم بالسویه در نظر گرفته خواهد شد.

روند ثبت طرح صنعتی :

  1. امضاء وکالتنامه توسط موکل وتنظیم قرارداد
  2. بررسی مدارک و شرایط موکل برای ثبت طرح صنعتی
  3. قبل شروع شدن پروسه ثبت طرح صنعتی اگر نیاز به استعلام باشد، و موکل درخواست استعلام را بدهد ابتدا ، طرح را استعلام می کنیم.
  4. ظرف 2 الی 3 روز کاری روی سیستم اداره ثبت مالکیت صنعتی ارجاع شده بصورت رسمی و پرونده تشکیل می شود.
  5. در مرحله قبلی با تشکیل پرونده و ارجاع کارشناس اداره مالکیت صنعتی، نتیجه کارشناسی و وضعیت پرونده پس از 2 ماه مشخص می شود، حالت های زیر معمولا در این مرحله رخ می دهد

زمان ثبت طرح صنعتی :

زمان فرایند ثبت طرح صنعتی در صورتیکه توسط خود شخص اقدام گردد 7 الی 8 ماه میباشد . اما در صورتیکه این پروسه توسط موسسه سفیر ثبت انجام گیرد 4 ماه خواهد بود .